Thứ Bảy, 19 tháng 5, 2018

LẦN CUỐI VIẾT VỀ MỘT CÁI CHẾT: LỄ TANG PHAN ĐÌNH DIỆU


ĐÔNG LA
LẦN CUỐI VIẾT VỀ MỘT CÁI CHẾT:
LỄ TANG PHAN ĐÌNH DIỆU

VietNam.net, 18/05/2018 , lại đăng tiếp một bài về chuyện gia đình và các cơ quan nhà nước đã tổ chức lễ tang cho GS Phan Đình Diệu. Không hiểu sao đoạn dưới đây có ở bản đăng lần đầu mà bản đăng hiện hữu thì không có, mặc dù hình ảnh và chú thích về nội dung này thì vẫn còn:
“Sáng 18/5, Trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ; Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội Nguyễn Kim Sơn; ông Phạm Thế Duyệt- nguyên Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và hàng trăm nhà tri thức, nhà giáo, các thế hệ sinh viên và gia đình đã tới viếng và tiễn đưa GS Phan Đình Diệu.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam gửi vòng hoa viếng giáo sư Phan Đình Diệu”.
 Là người Việt Nam, tôi rất hiểu “nghĩa tử là nghĩa tận”, nên tôi thấy tổ chức tang lễ trọng thể cho một người có những đóng góp nhất định cho sự phát triển của đất nước là một chuyện đúng đắn. Chỉ thấy có môt mâu thuẫn rất lớn trong việc ca tụng Phan Đình Diệu. 
Thể chế nước ta, theo chính lời TBT Nguyễn Phú Trọng trong “Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Kỳ họp thứ tư Hội đồng Lý luận Trung ương, nhiệm kỳ 2016 - 2021” (http://www.nhandan.com.vn/chinhtri/tin-tuc-su-kien/item/35086402-toan-van-bai-phat-bieu-cua-tong-bi-thu-nguyen-phu-trong-tai-ky-hop-thu-tu-hoi-dong-ly-luan-trung-uong-nhiem-ky-2016-2021.html) vẫn là:
“Thấm nhuần sâu sắc những di huấn của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đại hội XII của Đảng một lần nữa khẳng định: tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, vận dụng sáng tạo, phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; tăng cường tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, dự báo chính xác và kịp thời có chủ trương, chính sách xử lý hiệu quả những vấn đề mới nảy sinh trong thực tiễn, giải quyết tốt các mối quan hệ lớn phản ánh quy luật đổi mới và phát triển ở nước ta”.
Nhưng những quan điểm của GS Phan Đình Diệu về chính trị thì hoàn toàn trái ngược với ý trên của TBT Nguyễn Phú Trọng, từng làm “nổi sóng” trên trang Talaws ngày nào:
“… rõ ràng lý luận về chủ nghĩa cộng sản và về chủ nghĩa xã hội theo học thuyết Mác - Lênin không còn thích hợp với đòi hỏi mới của cuộc sống nữa… Tôi hy vọng là Đảng sẽ tự biến đổi thành một Đảng xã hội dân chủ để lãnh đạo nước ta thành một nước xã hội chủ nghĩa dân chủ,… Trước sau gì thì một nền dân chủ cũng phải là đa nguyên thôi, vì đa nguyên luôn luôn là điều kiện cần của dân chủ”.
Như vậy không chỉ TBT Nguyễn Phú Trọng sẽ là một lãnh đạo có quan điểm sai trái, cần phải thay thế , mà cả thể chế Việt Nam hiện tại cũng cần phải xoá bỏ nếu GS Phan Đình Diệu được ca ngợi đúng trong bài thường thuật lễ tang đăng trên VietNam.net nói trên; còn không thì VietNam.net lại là một trang cổ vũ, tuyên truyền, theo ngôn ngữ chính trị chính thống, những “tư tưởng thù địch”, “chống phá đất nước”!  
Trước hết, hai tác giả bài báo Lê Anh Dũng - Hạ Anh, từ đặt tiêu đề “Ngậm ngùi tiễn đưa một nhân cách lớn“ cho đến nội dung bài viết, đã hết lời ca ngợi “trí tuệ” và “nhân cách” Phan Đình Diệu:
Sáng 18/5, nhiều người đã tới nhà tang lễ số 5 Trần Thánh Tông để tiễn đưa GS Phan Đình Diệu. Ông là GS Phan Đình Diệu, một trí thức được người đương thời, đồng nghiệp và hậu thế kính trọng vì khí phách, tầm vóc trí tuệ và nhân cách”.
Tiếp theo, bài báo còn trích đăng nhiều lời ca tụng khác:
“GS Hà Huy Khoái bày tỏ: "Đọc lại những bài viết của Anh về khoa học, về con đường phát triển của xã hội Việt Nam, không thể không ngạc nhiên về những kiến giải sâu sắc, độc đáo, về tầm nhìn của anh. Sự phát triển, những vấn đề mà xã hội đang phải đối mặt gần như là “minh hoạ” những gì Anh nói đã vài chục năm. Và trên hết, ta cảm nhận tấm lòng Anh, một kẻ sỹ của thời đại mới, luôn trăn trở với con đường đi của đất nước. Anh không chỉ là nhà khoa học, nhà tư tưởng, Anh là người say mê tất cả những gì thuộc về tri thức nhân loại"; "Anh sâu sắc quá, độc đáo quá, nghĩ xa hơn người khác nhiều quá, để người ta có thể hiểu hết về Anh. Nhưng dù không hiểu hết, Anh vẫn chiếm trọn tình yêu và lòng khâm phục của những người có dịp gần Anh...”
Đặc biệt là lời phát biểu cảm tạ cuối tang lễ, PGS Phan Dương Hiệu, con trai của GS Phan Đình Diệu đã nói:
"Đối với chúng con, sự say mê đối với khoa học, sự trăn trở của bố đối với đất nước là lời dạy vô giá. Bố nói với con, cuộc sống cần nhất sự trung thực. tưởng chừng đơn giản nhưng trung thực bao gồm sự dũng cảm, trung thực với chình mình để có những chính kiến độc lập, trung thực trong cuộc đời để dũng cảm để nói lên ý kiến tâm huyết
Những lời phát biểu chân thành của bố thật dũng cảm, giản dị nhưng đầy mạnh mẽ về sự phát triển của đất nước.
Những mong ước của bố, những ý kiến của mình sẽ như một giọt nước nhỏ bé hòa vào nhiều chiều khác của dân tộc để tạo thành dòng thác đổi mới cho nhân dân. Giọt nước nhỏ bé ấy như có cái tên là những bài viết nghĩ suy cùng đất nước. Giọt nước ấy sẽ không tan đi khi bố chia xa".
Như vậy Phan Đình Diệu chắc có thể được “an nghỉ” nơi “chin suối” vì những trăn trở thay đổi thể chế của ông đến nay chưa thành công thì ông con trai sẽ là người tiếp tục tiếp bước cha, sát cánh cùng các chú Chu Hảo, chú Giang Công Thế, v.v… “chiến đấu đến thắng lợi cuối cùng”.
Nhưng tôi hơi buồn cười khi xem lại những chữ ông Giang Công Thế (Hiệu Minh) viết về Phan Đình Diệu:
“… một người đóng góp lớn cho nền toán tin và nhất là khởi xướng thời đại vi tính tại Việt NamNăm 1981, chiếc máy vi tính đầu tiên sản xuất tại VN và Đông Á có tâm huyết không nhỏ của ông”. Buồn cười ở chỗ VN có một Phan Đình Diệu tài năng như thế sao đến tận hôm nay ta vẫn chưa có một chiếc máy tính mang thương hiệu VN nào xuất xưởng, dù có làm được thì cũng chỉ là copy, vì về mặt tri thức khoa học công nghệ, thế giới người ta đã bày sẵn tất cả ra rồi!
       Los Angeles
       18-5-2018
       ĐÔNG LA

Thứ Sáu, 18 tháng 5, 2018

VỀ NHỮNG “NHÂN SĨ TRÍ THỨC” NHƯ PHAN ĐÌNH DIỆU Ở VIỆT NAM


ĐÔNG LA
VỀ NHỮNG “NHÂN SĨ TRÍ THỨC”
NHƯ PHAN ĐÌNH DIỆU Ở VIỆT NAM

Có không ít những nhân vật thành đạt, thành danh từ cái nôi thể chế Việt Nam như Phan Đình Diệu, người mới qua đời, muốn thay đổi thể chế, và khi không được “toại nguyện”, họ còn “quậy” hơn Phan Đình Diệu ở chỗ  đã diễn đủ thứ trò để chống phá như: Nguyên Ngọc, Chu Hảo, Quang A, Nguyễn Trung, Tương Lai, Huệ Chi, …, và thế hệ sau có một người rất đặc biệt, luôncố gắng phấn đấu để biến mình từ một tài năng toán học thành, như danh hiệu mà lực lượng “cờ đỏ” trên mạng đặt cho, một “con trâu giỏi toán”: Ngô Bảo Châu!
Có người do sai lầm rồi bị thất sủng như Nguyên Ngọc, còn phần nhiều họ vì cái gì? Phải chăng vì tham vọng quyền lực? Hầu hết trong số họ từng có những vị trí nhất định trong thể chế nhưng họ còn chưa thoả mãn? Vì chế độ độc đảng không có chỗ cho họ nên họ muốn thay bằng một chế độ đa nguyên, đa đảng?
Tiếc là dù trong số họ có những người có trình độ chuyên môn rất cao nhưng tầm nhìn chính trị của họ lại rất thiển cận; họ không hoặc cố tình không nhìn thấy những bài học từ thực tế như Philipin, Apganixtan, Pakixtan, Irắc, Lybi, v.v…   để thấy rằng đa nguyên, đa đảng không phải là nền tảng cơ bản của dân chủ và phát triển, mà một thể chế phù hợp với hoàn cảnh và trình độ của mỗi nước mới đúng là nguyên lý cơ bản nhất.
Thể chế Việt Nam vốn không phải sinh ra từ những cuộc bầu bán, giành giật phiếu bầu mà chính là từ lịch sử cách mạng đã giúp dân ta từ chỗ mất nước, nô lệ, chết đói thành được một đất nước thanh bình và phát triển như hôm nay. Dù vậy, thể chế đúng là còn nhiều sai sót, yếu kém, nên đã dẫn đến chuyện xã hội có nhiều tệ nạn. Nhưng thử hỏi có xã hội nào mà không có chuyện kể cả những nước phát triển nhất? Vậy điều quan trọng nhất hiện nạy là phải chẩn đoán đúng những căn bệnh của thể chế để chữa trị, mà theo tôi, trình độ yếu kém của đất nước, từ quản trị xã hội cho đến các lĩnh vực khoa học công nghệ, văn hoá, đời sống… chính là điều quan trọng nhất. Hoàn toàn không phải như những người chống phá luôn cho rằng là do Chủ Nghĩa Mác-Lê, do Bác Hồ du nhập Mác-Lê, do độc đảng, do toàn trị, v.v… Chính vì vậy nên họ đã luôn diễn đủ thứ trò để bôi đen hình tượng Bác Hồ, không chỉ lộn ngược lịch sử mà còn lộn ngược tất cả các giá trị từ đạo lý, văn hoá cho đến nghệ thuật. Độc ác ở chỗ với chiêu bài theo Mỹ, chống Cộng, chống Trung Quốc, họ muốn Mỹ can thiệp vào Việt Nam như nhiều nước khác, bất chấp chuyện sau đó có thể sẽ lại là hỗn loạn, nội chiến, nồi da xáo thịt! Nhưng với bài học từng chọn Ngô Đình Diệm, chứ không phải Hồ Chí Minh, đã làm nước Mỹ thất bại đau đớn, cay đắng, liệu nước Mỹ có lại muốn đi theo vết xe đổ của chính mình? Chính nước Mỹ hôm nay cần phải tỉnh táo, cần phải biết chọn ai giữa: một bên là nhà nước Việt Nam đã và đang quan hệ tốt đẹp và hiệu quả với nước Mỹ, với một bên là nhúm người vô tích sự, phản trắc, điêu toa, chỉ có duy nhất một khả năng là quấy rối và tìm mọi cách nịnh hót và lừa phỉnh nước Mỹ? Chiêu bài họ thường dùng nhất làm khoái lỗ tai nước Mỹ là họ muốn VN làm theo hình mẫu của Mỹ, chống lại thể chế “độc tài”, “toàn trị” ở Việt Nam dựa vào lý luận về đa nguyên, đa đảng. Người khởi nguồn cho điều này chính là ông Trần Xuân Bách.
***
Trần Xuân Bách, từng là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, người được giao nhiệm vụ nghiên cứu về lý luận, nhưng lại theo xu hướng đa nguyên, đa đảng của trào lưu cải tổ bởi Gorbachov, nên Trần Xuân Bách được coi như một “Goocbachov của VN”.
Tại Hội nghị Trung ương Đảng (tháng 3 năm 1990), ông đã bị phê phán gay gắt và bị kỷ luật, phải ra khỏi Bộ Chính trị và Ban Chấp hành Trung ương.
Thứ nhất, Trần Xuân Bách cho: “Bản chất của cuộc sống là đa nguyên. Đổi mới chính là thuận theo bản chất cuộc sống xã hội vốn mang tính đa nguyên cả về kinh tế, chính trị, văn hóa”.
Đa nguyên nghĩa tổng quát là đa dạng. Nguyên là bản nguyên, khởi nguyên, nguyên lý, nguyên do, v.v… Cuộc sống về hình thức làđa nguyên, là sự tồn tại, sự sống, sự biến đổi của muôn vật, muôn loài. Nhưng sự vận động, biến đổi, phát triển, về bản chất, lại lànhất nguyên. Dù vô vàn thứ khác nhau như vậy, nhưng muốn tồn tại và phát triển, buộc phải tuân theo những quy luật chung. Như người này khác người kia, dân tộc này khác dân tộc kia, loài này khác loài kia; vô vàn các biến đổi lý học, hóa học, sinh học, v.v… nhưng đều phải tuân theo quy luật của di truyền nói riêng và của khoa học nói chung.
Với thể chế chính trị cũng vậy, tùy theo lịch sử, trình độ phát triển và điều kiện tự nhiên của mỗi nước, một thể chế phù hợp sẽ là tốt nhất cho sự ổn định và phát triển. Vậy chính sự phù hợp mới là quy luật chứ không phải đa nguyên, đa đảng là quy luật. Có điều thế nào là phù hợp mới là khó khăn nhất. Chính vậy người ta phải đi tìm kiếm, và không có gì có sẵn cả mà chỉ có thể dần hoàn thiện mà thôi.
Nhìn vào thực tế, ta thấy đa đảng hay độc đảng không phải là cái quyết định cho sự phát triển. Cùng độc đảng, có nước phát triển, có nước không (như Xinhgapo và Triều Tiên chẳng hạn); cùng đa đảng, cũng có nước phát triển, có nước không. Nhưng cũng phải hiểu, có nước đa đảng, nhưng thực chất chỉ là những nhóm khác nhau, không có nền tảng lý luận riêng, chỉ cùng chung mục đích là giành quyền lực để mưu cầu lợi ích cho đảng của mình.
Với nước Mỹ, theo Noam Chomsky, người mà tờ tạp chí Anh Prospect đã cho là nhà trí thức hàng đầu trên thế giới. Ông đã trả lời Tạp chí SPIEGEL của Đức. Theo ông thì phe Cộng hòa và phe Dân chủ có những khác biệt nhưng không phải là cơ bản. “Thực chất Mỹ là một chế độ độc đảng, và cái đảng cầm quyền là Đảng Kinh doanh” (Die USA sind im Kern ein Einparteiensystem, und diese eine regierende Partei ist die Business-Partei).
          ***
 Nước ta về cuộc sống cũng đa nguyên, nhưng mục tiêu, lý tưởng là nhất nguyên, chính vậy mới có chế độ một đảng lãnh đạo đất nước thực hiện mục tiêu, lý tưởng đó.
 Đảng đó chính là Đảng CSVN, đảng không phải chỉ do một cuộc bầu cử bầu ra mà chính lịch sử đấu tranh cách mạng và xây dựng đất nước đã “bầu” ra Đảng!
Trần Xuân Bách cho: “Kinh tế nhiều thành phần sẽ làm cho xã hội có sự phân tầng; mỗi giai tầng có quyền lợi, nguyện vọng khác nhau, từ đó nảy sinh đa nguyên chính trị”, “Xu thế chủ yếu là chuyển sang sở hữu tư nhân”.
Như vậy, Trần Xuân Bách muốn xóa bỏ chế độ XHCN với lý tưởng vì đa số quần chúng lao động. Nếu cho xã hội phân tầng và cần phải có đa đảng tương ứng, chắc chắn sẽ có một tầng mạnh nhất nắm quyền lãnh đạo, và như vậy mọi chính sách nhà nước được đặt ra sẽ vì lợi ích của họ. Phải chăng việc buôn bán vũ khí tự do ở Mỹ đến TT Obama cũng bất lực chính là một minh chứng. Dù nước Mỹ rất phát triển, chủ yếu do nền tảng khoa học công nghệ, nhưng thể chế chính trị vẫn có những bất hợp lý nên mới có quá nhiều khủng hoảng, từ tài chính đến nhà đất, kể cả việc sa lầy vào các cuộc chiến. Không biết có làm giàu cho ai không nhưng đã làm tổn thất cả tiền bạc lẫn máu xương dân Mỹ, làm suy yếu chính nước Mỹ. Chính Chomsky cũng nói: “Còn ở phe bảo thủ thì mới đây, phó Tổng thống Dick Cheney đã minh họa cách hiểu dân chủ của mình. Khi được hỏi tại sao ông ủng hộ duy trì cuộc chiến Iraq, trong khi đa số dân chúng phản đối cuộc chiến này, thì câu trả lời của ông ta là: "Thế thì đã sao?”” (Spiegel số 41/20 ngày 06.10.2008).
Với nước Mỹ và các nước phát triển, các nhà tư bản của họ làm giàu từ chí lớn, từ nền khoa học công nghệ cao, còn nước ta với một nền tảng tiểu nông, đến nay sản phẩm cơ bắp vẫn là chủ yếu, nếu cho phân tầng mà lập đảng, những kẻ tài nhỏ mà chí lớn nhất định sẽ có những “mánh” kiểu maphia để tranh giành quyền lực. Như vậy, ý Trần Xuân Bách cho xã hội tự do phân tầng, tự do lập đảng để tranh giành quyền lực thì không thể nào mà tốt đẹp được. Một thể chế như vậy làm sao có thể tốt hơn được thể chế hiện tại được sinh ra từ chính thực tiễn cách mạng VN!
Trần Xuân Bách cũng nói: “Đổi mới chính trị là từng bước chấp nhận đa nguyên chính trị song song với đa nguyên kinh tế, đúng như Marx, Engels: “Trong mỗi thời đại lịch sử, sản xuất kinh tế và cơ cấu xã hội – cơ cấu này tất yếu phải do sản xuất kinh tế mà ra – cả hai cái đó cấu thành cơ sở của lịch sử chính trị và lịch sử tư tưởng của thời đại ấy”. (Lời tựa cho Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản bản tiếng Đức, 28-6-1883).
Nếu tuân theo một cách thô thiển và giáo điều Chủ nghĩa Mác thì nước ta vốn là một nước nô lệ, tiểu nông, chúng ta phải xây dựng một thể chế chiếm hữu nô lệ mới đúng. Và như vậy Lê-nin cũng không thể sáng tạo, cho cách mạng XHCN có thể thành công ở một hoặc một số nước, không thể không chỉ từ một nền tảng tiểu nông, giữ vững được nhà nước XHCN đầu tiên mà còn biến LX thành nước có sức mạnh chiến thắng Phát xít và thành siêu cường đối trọng được cả với Mỹ.
Vì vậy, cần phải hiểu ý của Mác và Ăng-ghen mà Trần Xuân Bách đã dẫn ở trên một cách biện chứng. Thực ra ý đó là từ nguyên lý “quan hệ sản xuất phù hợp với lực lượng sản xuất”. Cần phải coilực lượng sản xuất còn bao hàm cả ý thức thời đại. Nước ta kém phát triển, nhưng với thời đại internet, chúng ta dễ dàng tiếp cận tri thức thời đại, nên vẫn có thể xây dựng một thể chế theo lý luận là tiên tiến nhất, là XHCN, trên cơ sở một nền tảng tiểu nông và tiền tư bản. Thật thú vị là nhìn tổng thể nước ta đã đạt được những thành quả mà nếu khách quan ai cũng phải thừa nhận. Nhưng cũng chính vì vậy, với ý tốt thì người ta cho là mầy mò sáng tạo, với ý xấu thì cho là “chẳng giống ai”. Xã hội chúng ta vẫn còn nhiều cái phải cắt bỏ, nhiều cái phải chỉnh sửa, nhiều cái phải bổ sung. Từ đó theo quy luật Phủ định của phủ định dần dần lượng đổi chất đổi, chúng ta mới có thể “sánh vai cùng bè bạn 5 châu”. Đó chính là con đường tắt xây dựng CNXH, là con đường phù hợp nhất đối với nước ta. Chính thực tiễn VN chiến thắng trong chiến tranh, VN đứng vững qua những hiểm nguy, VN đang phát triển, đã đóng góp những nội dung mới cho lý luận của Chủ nghĩa Mác Lê-nin. Còn bây giờ lại đi theo mô hình tư bản, đa nguyên, đa đảng, tranh giành nhau như thời tư bản sơ khai của họ thì không biết cái gì sẽ xảy ra?
***
Từ Hoàng Minh Chính, Trần Xuân Bách, Trần Độ, v.v… hôm qua đến Nguyên Ngọc, Huệ Chi, Tương Lai, Hiếu Đằng, Chu Hảo, Quang A, v.v… hôm nay, bài học cho họ áp dụng để thay đổi thể chế chính là sự tan vỡ của Liên Xô. Gần như họ đã copy từng bước, từng hành động của những người đã đập vỡ LX ngày nào. Đó là con đường từ Khơrutsov đến Gorbachov rồi cuối cùng là Enxin. Điều khó hiểu là tại sao họ làm vậy? Phải chăng vì họ muốn tạo cớ giành quyền lực chứ làm sao có thể vì dân vì nước được? Bởi sau tan vỡ LX là thảm họa. Các mảnh vỡ của LX đã rơi vào tình trạng hỗn loạn mà TT Nga Putin đã cho là “thảm họa”. Sự tư hữu hóa theo kiểu maphia mà đến Enxin cũng phải thú nhận Maphia Nga đã phát triển còn hơn cả nơi sinh ra nó là Ý.
Việt Nam với một lịch sử bị xâu xé, trình độ mọi mặt còn thua xa LX, nếu cũng đi theo vết xe đổ của LX, xã hội chắc chắn sẽ tệ hại hơn ngàn lần. 
Los Angeles
17-5-2018
ĐÔNG LA




Thứ Năm, 17 tháng 5, 2018

VỀ CHUYỆN GS PHAN ĐÌNH DIỆU TỪ TRẦN



ĐÔNG LA
VỀ CHUYỆN GS PHAN ĐÌNH DIỆU TỪ TRẦN

VietNam.net, 13-5-2018, đưa tin: “GS Phan Đình Diệu, nhà toán học, khoa học máy tính của Việt Nam đã qua đời lúc 10h sáng nay, 13/5, sau một thời gian lâm bệnh”.
Những bài viết về ông của những nhà báo thuộc diện mù khoa học thì không cần đọc làm gì, tôi chú ý hai bài, cũng trên VietNam.net; một của ông GS Chu Hảo, cựu thứ trưởng Bộ khoa học công nghệ; một của ông Giang Công Thế (bút danh Hiệu Minh), người từng có “20 năm” làm việc cùng với Phan Đình Diệu.
Trog bài “GS Phan Đình Diệu: Một khối nghĩ suy đã đi xa...”, ông Chu Hảo viết:
Lại thêm một người tử tế nữa ra đi. Lại thêm một nhân cách của giới khoa học phiêu du về nơi vĩnh hằng. Nơi ngàn thu chín suối anh hãy an nhiên. Có chúng tôi và các thế hệ làm khoa học mai sau sẽ noi gương anh sống một cuộc đời trung thực, sáng tạo, dũng cảm biểu đạt và bảo vệ quan điểm riêng của mình trong mọi vấn đề, kể cả trong những thời điểm được coi là “nhạy cảm nhất””.
Trong bài “Giáo sư Phan Đình Diệu: Tầm và tâm của trí thức Việt”, ông Hiệu Minh viết:
“… một người đóng góp lớn cho nền toán tin và nhất là khởi xướng thời đại vi tính tại Việt Nam ngay từ đầu những năm 1980 và coi đây là cuộc cách mạng lớn thay đổi nhân loại. Năm 1981, chiếc máy vi tính đầu tiên sản xuất tại VN và Đông Á có tâm huyết không nhỏ của ông.
Ngoài chuyện làm khoa học, với tư duy độc lập, logic và kết hợp với triết học của người làm toán, GS Diệu đã có những cách nhìn sâu rộng về thời cuộc, xu hướng phát triển và những sự đổi thay cần thiết để đổi mới đất nước. Những ý kiến phản biện thẳng thắn và chân thành của ông có ý nghĩa lớn vào sự đổi mới, góp phần giúp đất nước phát triển hơn, dân chủ hơn”; “Không phải bỗng nhiên mà ông được gọi là trí thức – nhân sỹ bởi sự trung thực, tâm tài song toàn, những bài viết, những phát biểu để đời, những tiếng nói lay động thuyết phục, nhằm đóng góp chung”.
***
Ông Chu Hảo vốn có cha làm Giám đốc Sở Công an Bắc Bộ năm 1945, từng tích cực tham gia biểu tình chống TQ. Khi các cuộc biểu tình đã quá đà, mất trật tự, có dấu hiệu lợi dụng việc chống TQ tiện thể chống luôn chế độ, lực lượng an ninh Thủ đô đã thi hành chức trách giải tán các cuộc biểu tình đó, ông Chu Hảo đã: “cực lực phản đối” cho công an ta là “phản động”, là “thù địch”. Tôi đã viết: “Ông này hồi chiến tranh khi hầu hết thanh niên lên đường chiến đấu thì đều được du học dài dài. Không hiểu vì học cao quá, hay vì sung sướng quá mà xa rời những bước đi lấm bùn và máu của dân tộc, của cha anh, nên không còn hiểu được những lẽ thường “thế nào là kẻ địch”!”.  Có lẽ vì thế ông này cũng đã ký tên vào một cái “Kiến nghị” trong đó có ý đòi xóa bỏ sự “tuyên dương công trạng” của Đảng và Bác! Đọc cuốn "Bên thắng cuộc" của Huy Đức, Chu Hảo ca ngợi Huy Đức là “trong sáng” khi ca ngợi mấy tướng VNCH tự sát là “chết vì nghĩa lớn”. Tôi đã viết, với thái độ như vậy “phải chăng ông ta đã chửi chính cha mình?”
Còn Hiệu Minh thì tôi không chú ý lắm nhân vật này, chỉ cảm thấy như một dạng “pê đê” chính trị, không điên cuồng chống phá đất nước nhưng cũng trọng vọng loại như Huy Đức, từng đón tiếp nồng hậu Huy Đức tại nhà riêng (bên Mỹ). Hồi chiến tranh Hiệu Minh cũng du học dài dài nên đã vô cảm chuyện Huy Đức viết bậy về lịch sử và chính trị, vì vậy không chỉ đọc mà còn tích cực quảng bá “Bên thắng cuộc” của Huy Đức.
***
Khả năng và đóng góp về chuyên môn của GS Phan Đình Diệu như Chu Hảo và Hiệu Minh ca ngợi là đúng, nhưng hình như ông không được giải Hồ Chí Minh như GS Nguyễn Văn Hiệu, GS Nguyễn Văn Đạo (những người cùng thời), v.v… Điều cần phải minh bạch ở đây là do Chu Hảo và Hiệu Minh với nhận thức chưa chuẩn về chính trị và lịch sử nên đã ca ngợi Phan Đình Diệu như trên là chưa đúng.
Dù đã từng phản biện Phan Đinh Diệu nhưng hôm nay tôi mới biết thông tin này: “Ông hoạt động phong trào dân chủ, đòi đổi mới chính trị (đa nguyên, đa đảng) để phát triển đất nước, do đó bị gạt bỏ khỏi danh sách đại biểu Quốc hội”. (Theo Wikipedia).
Vậy, để “sòng phẳng”, phải trái phân minh, tránh kiểu ca tụng một chiều như hồi trước, tôi xin đăng lại bài viết về GS Phan Đình Diệu:

VỀ MỘT CON ĐƯỜNG ĐỔI MỚI
(TRAO ĐỔI VỚI GIÁO SƯ PHAN ĐÌNH DIỆU)
     
Về vấn đề Dân chủ và Đa nguyên, tôi đặc biệt chú ý đến những bài viết và phát biểu của GS. TS. Toán học Phan Đình Diệu.
“Ngày nay, với tư duy hệ thống và với nhiều phương pháp, công cụ của khoa học hiện đại, ta đã có thể nghiên cứu các đối tượng đó với những mô hình gần với thực tế hơn ; một trong những mô hình như vậy là các hệ thống thích nghi phức tạp, đó là  những hệ thống gồm nhiều tác tử tương tác với nhau qua các quan hệ thường là phi tuyến”; ông kết luận: “rõ ràng lý luận về chủ nghĩa cộng sản và về chủ nghĩa xã hội theo học thuyết Mác - Lênin không còn thích hợp với đòi hỏi mới của cuộc sống nữa… Tôi hy vọng là Đảng sẽ tự biến đổi thành một Đảng xã hội dân chủ để lãnh đạo nước ta thành một nước xã hội chủ nghĩa dân chủ,… Trước sau gì thì một nền dân chủ cũng phải là đa nguyên thôi, vì đa nguyên luôn luôn là điều kiện cần của dân chủ; “Ta thấy rõ ràng là các nước  Phần Lan, Thụy Điển, Na Uy, Đan Mạch vẫn luôn đứng đầu về chất lượng sống, xã hội trong sạch, có tự do dân chủ nhất trong thế giới hiện đại”.  
Bài này khi được công bố đã làm cả hai phía “ta” và “địch” đều chê. Phía “ta”: Phạm Văn Chúc - Lương Khắc Hiếu - Lưu Vũ, trên trang web của Đảng Cộng sản Việt Nam 14/06/2005, viết: “Nhà toán học” chưa kịp cập nhật kiến thức, hoặc cố tình giữ lập trường sai trái. Thứ nhất, các đảng chính trị có thể có nhiều tính chất, đặc điểm khác nhau, nhưng tiêu chí cơ bản nhất để phân định chúng là cơ sở giai cấp xã hội xuất phát. Theo tiêu chí này trong một chế độ chính trị đa nguyên, số đông các chính đảng … thật ra được quy về chỉ một số ít các nhóm đảng phái tương ứng với cơ cấu giai cấp của xã hội đương thời. Trong đó, nói chung mỗi nhóm đảng phái ấy về thực chất chỉ là một đảng duy nhất của một giai cấp duy nhất tương ứng”… Còn phe “địch” thì Hồng Việt trên Đàn chim Việt, một mặt bắt mấy ông viết trên báo Đảng xin lỗi GS. Phan Đình Diệu, nhưng cũng lại chê: “Sẽ là sai lầm nếu chúng ta mô hình hóa một quá trình chuyển động kinh tế trong môi trường hoàn toàn bó buộc bởi những nguyên lý kỹ thuật”; “Một ví dụ, bộ lọc Kalman rất hiệu quả trong quá trình dự đoán (predict) những trạng thái tương lai đối với những bài toán kỹ thuật. Tuy nhiên nhiều khi nó gặp phải những trục trặc rất hài hước khi tham gia giải quyết bài toán dự báo thị trường chứng khoán (stock-market)”. Nguyễn Trung Lương  trên Talawas viết: “Dựa vào quan điểm của Joseph A. Schumpeter, như ông Phan Đình Diệu, để kết luận rằng kinh tế thị trường không nhất thiết phải gắn liền với hình thái tư bản chủ nghĩa là một sự hiểu lầm có tính phương pháp luận”; và: “Giải pháp “trọn vẹn” để tiến đến một nền dân chủ cho Việt Nam mà ông Phan Đình Diệu mong mỏi (“Ðảng” cứ lãnh đạo tiếp tục miễn sao là chỉ cần biến thành “Ðảng” xã hội dân chủ) e rằng là một sự ngộ nhận những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa xã hội dân chủ”. Như vậy, theo ông này, cần phải “đào tận gốc trốc tận rễ” ĐCS, tức là phải “thay đổi” chứ không chấp nhận “đổi mới”.  
       Riêng tôi thì thấy không biết có phải do đường đời GS. Phan Đình Diệu được trải thảm: Đi học, đỗ đạt, làm quan, chưa thấy đời còn có vị mặn của máu và vị chát của mồ hôi; chưa thấy sự suy nghĩ khác nhau của con người Việt Nam qua một lịch sử đầy xâu xé; nên ông đã đưa ra phát kiến một cách hồn nhiên: lấy hình mẫu Bắc Âu cho xã hội Việt Nam như vậy chăng?
Có một bạn Quang Linh từng phản bác quan niệm đa nguyên đa đảng khá hay:
“Lịch sử cho thấy, trong 50 năm qua, phần lớn những nước có đặc điểm xã hội- lịch sử phức tạp như VN đi theo con đường dân chủ kiểu đa đảng không phải là những nước phát triển nhất, thậm chí cho đến nay vẫn chìm trong lạc hậu, bạo lực và rối loạn: Pakistan, Bangladesh, Philipine, Indonesisa, Peru, Bolivia, v.v.
Những nước thành công như Hàn Quốc, Singapor, Đài Loan, Malaixia… nói chung đều có đặc điểm xã hội thuần nhất, và thời điểm thành công nhất của các nước đó lại thường gắn liền với các thời kỳ đa đảng nhưng gần như độc tài (Hàn Quốc với Pak-Chung-Hy, Đài Loan với Tưởng Giới Thạch”.
Và thật ngược đời khi Phan Đình Diệu ở Việt Nam, là một con cưng của chế độ, được đào tạo tại Liên Xô XHCN, được trọng dụng dưới chế độ XHCN, lại muốn xóa bỏ XHCN; trong khi một người Việt từng ở bên kia chiến tuyến, GS. Vật lý Trần Chung Ngọc ở bên Mỹ, lại có quan điểm ngược lại. Không biết có phải do Trần Chung Ngọc thông minh hơn Phan Đình Diệu hay nền Giáo dục Mỹ dạy giỏi hơn nền Giáo dục Liên Xô mà tôi thấy quan điểm của Trần Chung Ngọc phù hợp hơn Phan Đình Diệu.
***
Trong một bài, GS Trần Chung Ngọc, viết:
“Cựu Tướng Không Quân (Nguyễn Cao Kỳ) nói rằng một chính quyền độc đảng mang đến “sự ổn định và kỷ luật” thì cần thiết cho Việt Nam để ra khỏi sự nghèo khổ”; “Tôi cho rằng thật là sai lầm khi một số người, đặc biệt là một số người Việt ở Mỹ, ngày nay đòi hỏi Việt Nam phải chấp nhận và thực hiện một nền dân chủ giống như nền dân chủ họ đang hưởng ở Mỹ. Quan niệm của tôi là, đó là một sự sai lầm. Nền dân chủ đó không thích hợp với Việt Nam trong tình thế hiện nay.” [The former air force general said a strong one-party government that provided "stability and discipline" was essential for Vietnam to escape the clutches of poverty… "I think it is very wrong that some, especially some Vietnamese overseas in America , today are asking, demanding that Vietnam has to adopt some sort of democracy like they have in America . My personal opinion is that it is wrong. It does not fit Vietnam in the present situation," said Ky. ]
Khi được Jim Rohwer, Kinh tế Gia, hỏi: “Dân Chủ giúp, hay làm chướng ngại, hay không liên quan gì đến mức độ tiến nhanh như thế nào của các quốc gia Á Châu? (Is being a democracy a help, a hindrance, or irrelevant to how fast Asian countries can go?) Thủ Tướng Lý Quang Diệu đã trả lời:
- Nếu ông ở trong một xã hội nông nghiệp, tôi cho rằng dân chủ không làm cho xã hội tiến nhanh. Hãy coi Nam Hàn, Nhật, và Đài Loan. Trong những giai đoạn đầu họ cần đến, và đã có kỷ luật, trật tự, và sự cố gắng. [Chúng ta nên nhớ, Nam Hàn và Đài Loan, những quốc gia không có chiến tranh, không có hận thù nội bộ, cũng phải ở dưới chế độ độc tài quân phiệt trong 30 năm, từ 1950 đến 1980, rồi mới tiến tới dân chủ, nhưng cũng không phải là dân chủ Mỹ.] Họ phải tạo ra sự thặng dư về nông sản để bắt đầu làm cho mặt kỹ nghệ tiến. Không có chế độ quân phiệt, hay độc tài, hay chính phủ độc đoán ở Nam Hàn và Đài Loan, tôi không nghĩ rằng các quốc gia này có thể chuyển đổi mau như vậy. Trái lại, hãy coi Phi Luật Tân. Họ có dân chủ để tiến từ năm 1945. Họ chưa bao giờ tiến được bước nào; xã hội quá hỗn loạn. Nó trở thành một trò chơi trong phòng khách – ai lên cầm quyền, ai chiếm hữu được cái gì”… Nhưng một khi tiến tới một trình độ tiến bộ kỹ nghệ nào đó, ông đã có một lực lượng lao động có học, …Rồi ông có thể bắt đầu một xã hội công dân, với những người họp thành từng nhóm: chuyên gia, kỹ sư v..v.. … vì là những người có học, có tầm nhìn thế giới rộng rãi hơn, sẽ kéo những người cùng trình độ đến với nhau. Chỉ như vậy ông mới có thể bắt đầu cái mà tôi gọi là hạ tầng cơ sở dân chủ. [Chỉ mới là bắt đầu hạ tầng cơ sở dân chủ thôi]
Trong cuốn Asia Rising.., Jim Rohwer cũng đã đưa ra nhận xét sau:
“Ở Tây phương, dân chủ được coi như là chế độ chính quyền duy nhất mà một quốc gia văn minh phải theo... Trái lại, nhiều tư tưởng gia sống ở Á Châu cũng xét đến ý tưởng dân chủ nhưng lý luận mạnh mẽ là, một loại chủ thuyết độc đoán nào đó thì tốt hơn là dân chủ tự do và vô trách nhiệm. Điều này thật là dễ hiểu. Ở Á Châu ngày nay, chính phủ độc đoán thường không đưa đến sự gian khổ và chiến tranh mà là hòa bình, thịnh vượng, và bình đẳng.”
[In the West democracy is generally thought to be the only form of government by which a civilized society should consider running itself....By contrast, many thoughtful people living in Asia are open to the idea, and sometimes argue it vigorously, that a certain kind of authoritarianism is better than a freewheeling democracy. This is understandable. In modern Asia, authoritarian government has often brought not hardship and war but instead peace, prosperity, and equality.]
Los Angeles
16-5-2018
ĐÔNG LA