Thứ Năm, 15 tháng 5, 2014

TRANG THƠ ĐÔNG LA LIÊN QUAN ĐẾN CHIẾN TRANH


ĐỨA CON NGÀY TOÀN THẮNG
(Giải thưởng cuộc thi Thơ của HNV TPHCM năm 1986).
Viết cho con Nguyễn Huy Duân
       
        Vậy là nền hòa bình quý giá của đất nước chúng ta lại đang bị đe dọa. Xin đăng lại bài thơ này và chùm thơ liên quan đến chiến tranh của tôi. 
           Bài thơ viết tặng đứa con này chính là bài thơ đã bắc cầu cho tôi đến với Nhà thơ lớn Chế Lan Viên.
       Đã gần 30 trôi qua nhưng tôi luôn nhớ như in lần đầu đến nhà ông . Tôi nhớ một lần ông nói với tôi: “Ông có biết tại sao tôi đổi nhà lên tận chỗ xa xôi này không? Vì tôi đã chán gặp con người rồi chỉ thích gần cây cối thôi”. Chính một lần, tự tay ông đã hái trái cây xoài trong vườn nhà ông cho thằng con tôi khi nó mới 3 tuổi, trong một lần tôi đưa nó đến chơi. Đâu ngờ rằng sau này nó lại học cùng lớp với thằng cháu ngoại của ông. Lần đầu tôi đưa thơ nhờ ông đọc chính là chùm thơ mà tôi dự thi đã bị loại. Không ngờ đọc xong ông lại bảo: “Ô, ông làm được đấy, ông được giải đấy!”. Ông đã tự ý cho tôi giải mà không cần phải hỏi xem ý của ban giám khảo. Uy danh của ông cho phép ông làm được vậy.
Trong chùm thơ ấy có bài tôi viết về ngày chào đời của thằng con.
Hồi ấy tôi cũng chỉ làm một cách tự nhiên từ xúc cảm, chẳng có ý đồ sắp xếp, cài đặt ý tưởng gì, nên tôi cũng không hiểu tại sao “ông Chế” lại thích nó và trao giải. Đến giờ thì tôi hiểu bài thơ tôi viết vô tình mà lại có một sự biểu đạt kép, từ chuyện tình cảm ruột thịt riêng tư lại nói được tình cảm của cả dân tộc, vừa nói được về lịch sử lại vừa nói lên được khát vọng đến tương lai, vừa nói về mất mát trong chiến tranh lại vừa nói lên niềm vui trong ngày hòa bình.
             15-5-2014
ĐÔNG LA
 (Bà nội lần đầu vào Sài Gòn bế cháu)

                        Con của ba ơi con chưa ra đời!
                        Trong bụng mẹ tiếng tim con khe khẽ
                        Mỗi cựa quậy từ phôi thai nhè nhẹ
                        Ba đọc được niềm vui trong mắt mẹ con cười

                        Con của ba ơi con vẫn chưa ra đời
                        Tháng cuối thai kỳ từng giây ba nóng ruột
                        Ôi nỗi mong nào bằng lần đầu tiên được gặp
                        Sự sống của chính mình ở tiếp đời sau

                        Có một lần con ơi cách đây mười năm
                        Niềm mong ước cũng đốt tim ba từng phút
                        Rừng cao su dập dồn pháo trút
                        Tin chiến thắng về khắp chốn, khắp nơi

                        Đất nước mình như bà mẹ con ơi!
                        Ba muơi năm hoài thai đứa-con-ngày-toàn-thắng
                        Trên vai mẹ luôn trĩu oằn gánh nặng
                        Cũng vuông tròn và cũng những lần sa

                        Ngày ấy ba về đầy cờ, đầy hoa
                        Dưới gót giầy ngổn ngang mảnh đạn bom sạm khói
                        Ngổn ngang áo quần những người lính trần hoảng hốt
                        Nhưng nơi chiến trường nhiều lắm những đau thương

                        Dọc chặng đường ba về thăm quê hương
                        Thấy đất mẹ thương tích đầy cơ thể
                        Chiến tranh, chiến tranh, ôi chiến tranh là thế!
                        Hòa bình này đổi mấy thế hệ máu xương?

                        Con của ba ơi con vô tận yêu thương!
                        Ngày ấy ba là một phần li ti của ngày-toàn-thắng
                        Mười năm sau trên thành phố đầy nắng
                        Con sinh ra là một phần li ti của hòa bình

                        Ba ước ao con sẽ thật khỏe thật xinh
                        Con hãy là một kỹ sư, một người thợ tài ba
                                                                         dựng xây đất nước
                         Như ngày chiến thắng Điện Biên ông nội con ao ước
                         Đừng xảy ra chiến tranh đã như thế bao giờ!

                                                                                                  1985

HOÀNG HÔN YÊN TĨNH
(BÀI THƠ ĐẦU TIÊN ĐƯỢC ĐĂNG BÁO)
 
1983, lần đầu tiên thấy tác phẩm của mình được  in trên báo Văn nghệ TPHCM, vui mừng không sao kể xiết. Cảm thấy như có một cuộc đời mới của mình vừa được sinh ra.

  Không phải hoàng hôn có giăng kín hạt mưa mù
    Nhớp nháp con đường rừng hoang vu lầy lội
    Không phải hoàng hôn bước hành quân gấp vội
    Chưa đặt ba lô đã lo tìm củi nấu cơm

    Ôi nhớ quá em ơi bao nhiêu hoàng hôn!
    Những ngưỡng cửa của ngày vào đêm yên tĩnh
    Những lúc ở bên anh những người lính
    Cột đạn, cột ba lô, vác súng lên đường

    Làm sao quên những hoàng hôn mù sương
    Thăm thẳm rừng xanh nỗi nhớ nhà da diết
    Chiến trường gần, chiến trường xa biền biệt
    Vai áo trận sờn, ngồi khâu vá trong đêm

    Nay trong làng đại học bên em
    Yên tĩnh quá hương hoàng hôn dịu ngọt
    Gió thổi bay tóc mai đụng má anh bất chợt
    Anh bồi hồi ngắm em tạc trong đêm

    Hôm nay đi trong không gian bình yên
    Anh muốn kể về bao nhiêu đồng đội
    Những người có tình yêu còn nhiều người 
                                                       chưa hiểu nổi
    Về trong lòng đất âm thầm gửi cả lại hôm nay.
                                    Làng Đại học Thủ Đức

ĐÊM ĐẮP MỒ BẠN TRONG RỪNG
Tưởng nhớ Khu, Thinh

         Tưởng như đất không muốn nhận về lòng mình
          Người lính trẻ chưa đầy 19 tuổi
          Lưỡi cuốc chúng tôi bật trên đá sỏi
          Đêm rừng sâu mưa rơi giọt ngậm ngùi

          Những nhát cuốc làm đau nhói tim tôi
          Đời trai trẻ chưa từng chôn người chết
           Nay lại đi chôn thằng bạn thân thiết
          Mưa ướt đất rừng, Khu ơi lạnh lắm không?

          Chúng tao chôn mày đầu gối phương Nam
          Trên mảnh đất súng mình vừa ran nổ
          Còn mặt hướng về ngôi sao Bắc Đẩu
          Quê hương chúng mình ở phía ấy Khu ơi!

Rừng Miền Đông 1974
Viết năm 1983

ĐÊM XÂY CHỐT

                Chúng tôi xây chốt bên cầu La Ngà
                Cả màn đêm chỉ vài chấm sao vời vợi
                Nhát cuốc chim va vào muỗi cắm vào đá sỏi
                Mồ hôi rơi làm mặn giọt sương đêm

Rừng miền Đông 1974
Viết năm 1983